Radni i radne powiedziały „nie” Norze Ney na Bojarach

Dzień dobry,

wczoraj (środa 5 października) podczas kontynuacji XXV sesji Rady Miasta Białystok rozpatrywany był obywatelski projekt uchwały by jednej z uliczek w historycznej części miasta nadać imię przedwojennej aktorki, związanej z Białymstokiem – Nory Ney.

Jako inicjatorkom tego projektu uchwały zależało nam, aby z jednej strony upamiętnić ważną postać w historii miasta, z drugiej – chciałyśmy pokazać, że mieszkańcy i  mieszkanki Białegostoku też popierają taki pomysł i aktywnie włączają się w tę akcję.

Ulica miała znajdować się w historycznej dzielnicy Bojary, jak się okazało fragment jednej z uliczek miał zyskać nowego patrona. Uznałyśmy, że miejsce jest bardzo reprezentatywne. Dlatego też rozpoczęłyśmy zbieranie podpisów pod obywatelskim projektem uchwały, którą to możliwość daje miasto.

Szybko okazało się, że inne osoby chętnie włączyły się w zbieranie podpisów, promowanie czy wspieranie dobrym słowem. I tak, wspólnym zaangażowaniem i pracą, razem udało nam się zebrać blisko 1,5 tys. podpisów.

Projekt pozytywnie przeszedł ocenę formalną, uzyskał też pozytywną opinię Prezydenta oraz Komisji Samorządności. Ostatnim krokiem miało być głosowanie radnych.

Głosowanie poprzedziła długa i burzliwa dyskusja. Wzięło w niej udział, oprócz radnych także kilku mieszkańców Bojar (ale nie tej konkretnej ulicy). Nie zgodzili się oni na ulicę Nory Ney na Bojarach. Wśród wymienianych przez nich argumentów było to, iż “Stopy aktorki Nory Ney nie dotykały bojarskich ulic” oraz, że społeczność żydowska nie mieszkała na Bojarach, więc powinno ją się upamiętnić w dzielnicach, gdzie ta społeczność mieszkała, bo Bojary były “polskie”.

Radni chcieli iść na „kompromis” – aby upamiętnić Norę Ney w innej części miasta i nie głosować nad projektem, tylko zdjąć go z obrad. W wyniku głosowania większość Rady Miasta zdecydowała o zdjęciu obywatelskiego projektu uchwały z porządku obrad.

Jest to jednoznaczne z tym, że obywatelski głos został wrzucony do kosza. Bo mimo zapowiedzi radnych, że napiszą sami projekt uchwały, w którym wskażą inną lokalizację dla ulicy Nory Ney i po zapowiedzi prezydenta, że złoży projekt uchwały by imię Nory Ney nosiła ulica w innej części miasta, to obywatelski projekt uchwały musi zostać przegłosowany na nie, a głos obywateli i obywatelek zignorowany.

Na razie więc, ulicy Nory Ney w Białymstoku nie będzie.

Smuci nas fakt, że tak burzliwa dyskusja toczyła się wokół obywatelskiego projektu uchwały, której towarzyszyły negatywne emocje i pojawiały się wypowiedzi antysemickie.

Smuci też fakt, że przekreślono obywatelskość tego projektu i zaangażowanie mieszkańców i mieszkanek Białegostoku.

Chciałyśmy też podziękować wszystkim osobom, które włączyły się w zbieranie podpisów, podpisywanie, promowanie, wspieranie i dopingowanie. Było to dla nas bardzo ważne i motywujące!

dziew/czyński zespół

Dlaczego Nora Ney powinna zostać matronką białostockiej ulicy?

Uwaga: Podpisy zbieramy do piątku 20 maja, a na ręce Rady Miasta Białystok składamy w piątek!

Dlaczego Nora Ney na matronkę ulicy?

  • wychowana w Białymstoku, aktorka żydowskiego pochodzenia, jedna z największych gwiazd przedwojennego kina, w 1932 roku okrzyknięta “Królową Polskiego Ekranu”,
  • była ważną postacią w historii Białegostoku,
  • w tym roku przypada 110. rocznica urodzin artystki,
  • w Białymstoku jest tradycja nadawania ulicom imion związanych z tym miastem ludzi, urodzonych białostoczan, osób zasłużonych dla miasta lub też regionu. Swoją ulicę ma twórca języka esperanto – Ludwik Zamenhof, lekarki – Irena Białówna i Berta Szaykowska, architekt – Stanisław Bukowski, reżyserka – Tamara Sołoniewicz, patron Białegostoku – bł. ks. Michał Sopoćko,
  • Nora Ney przez lata była zapomniana, tym istotniejsze jest przywrócenie pamięci o tej ważnej dla historii kina postaci, a także podkreślenie jej związków z miastem,
  • Nora Ney jest też ważna dla historii kobiet w Polsce, jako przykład kobiety odważnej i bezkompromisowej, która podążała za swoimi marzeniami,
  • ulica, która ma nosić imię Nory Ney znajduje się w historycznej części Białegostoku – na Bojarach. W tym kwartale już nadano ulicom imiona ważnych dla historii miasta osób, jak wspomniany już wcześniej Bukowski.

Nora Ney jako Sonia Nejman urodziła się w 25 maja 1906 roku w małej wsi Sielachowskie (Szelachowskie) niedaleko Białegostoku. Po kilkuletnim pobycie w Baku (Azerbejdżan) rodzina Nejmanów wróciła do Białegostoku, gdzie Nora rozpoczęła naukę w prywatnym gimnazjum koedukacyjnym Druskina. Po maturze wyjechała do Warszawy, gdzie rozpoczęła naukę w Instytucie Filmowym Wiktora Biegańskiego. Zadebiutowała w 1926 roku niewielką rolą w grotesce „Gorączka Złota”. Później grała m.in. w „Czerwonym Błaźnie”, „Zew morza”, „Kwiecie Pustyni”, występowała w najlepszych warszawskich kabaretach. Swoją ostatnią rolę zagrała w „Doktorze Murku”. Po wybuchu II wojny światowej wraz z córką uciekły, po wojnie wróciła na krótko do kraju, a następnie wyjechała do Stanów Zjednoczonych. Do kraju już nigdy nie wróciła. Praca w amerykańskich filmach była nieosiągalna, barierą okazała się nieznajomość języka. Propozycję pracy w Teatrze Żydowskim musiała odrzucić, ponieważ nie znała języka jidysz. Zajmowała się m.in. archiwizowaniem dokumentów w firmach, opieką nad dziećmi czy osobami starszymi. Zmarła 21 lutego 2003 roku w Encinitas w Kalifornii, miała wówczas 97 lat. (za portalem herstoria.pl)